لینک کوتاه : http://astankhabar.com?p=66550 شناسه خبر: 66550

اسطوره تلاش؛ پژوهنده نستوه

نویسنده ی ۵۰ ساله ای که ۹۰ ساله می نمود

دکتر معین علاوه بر آشنایی با زبان های انگلیسی، عربی و فرانسوی بر زبان های باستانی پهلوی، فارسی باستان، اوستا و سنسکریت نیز مسلط بود. او در عمر نسبتا کوتاه خود هفتاد اثر ارزنده از خود به جا گذاشت که برجسته ترین آن ها فرهنگ فارسی است؛ فرهنگی که بزرگترین اثر پژوهشی پس از لغت نامه دهخدا است و به گفته زبان شناسان، از جهاتی بر لغت نامه نیز برتری دارد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی آستان‌خبر؛ پس از گذشت قریب به نیم قرن از مرگ دکتر محمد معین، اینک چه ضرورتی است که یاد او را زنده کرده و دفتر زندگانی اش را ورق بزنیم؟ این که او در خاک موطن من آرام گرفته، در سبب نگارش این متن بی تاثیر نیست؛ اما نکاتی در زندگی این بزرگ مرد وجود دارد که در عصر حاضر یادآوری آن ها سودمند است و این یادداشت، در پی اشاره به یکی از آن هاست. دیگر این که تجدید خاطرات فرهیختگان و الگوهای واقعی اینک، بیش از پیش، ضروری است؛ چه اوضاع و احوال زندگی اجتماعی حقیقی و فضای مجازی و رسانه های جمعی ما را به چیزهای دیگری فرا می خوانند و الگوهای جدیدی را می شناسانند و گاه گویی به مخاطب می گویند تو نیز «رو مسخرگی پیشه کن و مطربی آموز…»

 سخت کوشی و پرکاری فضیلتی است که در جامعه ما عده کمی از آن برخوردارند، اغلب توسط افراد دون همت و تنبل احاطه شده ایم تا اشخاص سخت کوش و بلندهمت.

دکتر محمد معین از پرکارترین افراد جامعه زمان خود بود، او عاشق مطالعه، علم و ادب بود، هر وقت در خانه بود در میان کتابهایش بود و به گردش هم که می رفت کتابهایش را با خود می برد، او شیفته کارش بود و تمام وقتش را صرف پژوهش و نگارش در حوزه زبان و ادب فارسی می کرد.

باورکردنی نیست اما هنگامی که پزشکان او را در دوران بیهوشی معاینه کردند گفتند؛ این مرد به اندازه یک انسان نود ساله فرسوده شده است! در حالی که فقط پنجاه و چند سال عمر کرده بود، پنجاه و چند سالی که شب و روز صرف احیاء زبان فارسی شد.

یکی از اساتید که با دکتر معین خویشاوندی داشت، برایم نقل کرد که آن مرحوم حتی هنگام استراحت نیز بر بستر نرم و راحت نمی غنود و از راحت طلبی پرهیز می کرد.

دکتر معین علاوه بر آشنایی با زبان های انگلیسی، عربی و فرانسوی بر زبان های باستانی پهلوی، فارسی باستان، اوستا و سنسکریت نیز مسلط بود. او در عمر نسبتا کوتاه خود هفتاد اثر ارزنده از خود به جا گذاشت که برجسته ترین آن ها فرهنگ فارسی است؛ فرهنگی که بزرگترین اثر پژوهشی پس از لغت نامه دهخدا است و به گفته زبان شناسان، از جهاتی بر لغت نامه نیز برتری دارد.

به گفته مرحوم دکتر خسرو فرشید ورد، محمد معین در ده هزار روز حیات علمی خود پنجاه‌هزار صفحه مطلب دقیق و دشوار نوشت و یا بررسی کرد. ازجمله در طول بیست سال همکاری با مرحوم دهخدا و سرپرستی لغت‌نامه، هفت‌صد صفحه از مطالب کتاب را خود تألیف کرد و بیش از ۹ هزار صفحه از مطالب دیگر مؤلفان را بررسی نمود. باور این‌که این‌همه کار توان‌فرسا از عهده یک نفر برآید، آسان نیست.

سخن بسیار است و مجال اندک. ناچار با ذکر خاطره‌ای از مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی این مقال را به پایان می‌برم: «معین در سال‌های آخر فعالیت خود، نسبت به زبان و کلمه حالت عجیبی پیداکرده بود. او به‌راستی عاشق شده بود. ما از او می‌خواستیم که کمی استراحت کند و این‌گونه خود را در فشار نگذارد اما او نمی‌توانست بپذیرد. او را به سفری سه‌روزه بردیم، به شمال تا شاید خستگی کار توان‌فرسای را از تن بیرون کند. به هنگام اذان برخاسته بودم برای نماز. دیدم که معین بازنشسته است و می‌نویسد. به او گفتم: بس کنید. این روش شمارا زودتر ازآنچه باید، از پای می‌اندازد. همه دوستان قدیمی‌اش به او می‌گفتند: کمی استراحت کنید، کمی… و او، معین، منطق را می‌پذیرفت ولی عشق او، منطق را عقب می‌راند و هیچ عشقی منطق نمی‌پذیرد و هر عشقی سرانجامش شهادت است.»

 

با بهره‌گیری از کتاب: کارنامه دکتر معین، عبدالله نصری، چاپ دوم، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۵

انتهای پیام/


برای دریافت مهمترین اخبار عضو کانال آستان‌خبر در تلگرام شوید.

نظرسنجی
Sorry, there are no polls available at the moment.
اخبار شهرستان
تبلیغ
تبلیغ
ads2